Trening mentalny w piłce nożnej. Część I.

Dodano dnia 21-02-2017

Czym jest Trening Mentalny ?

Najprościej odpowiedzieć na to pytanie stwierdzeniem, iż jest to trening sfery umysłowej zawodnika, prowadzący do poprawy wykonania przez niego założonych zadań oraz zwiększenia efektywności jego gry. Jeśli sprawuje tak ważną funkcję dlaczego często zapominamy o roli psychiki w sporcie, koncentrując uwagę przede wszystkim na aspektach technicznych, motorycznych oraz taktycznych gry?

Być może dlatego, że sfera ta jest najmniej widoczna, nienamacalna, trudna do zweryfikowania, zbadania. Często uciekamy od tej sfery funkcjonowania młodego sportowca, stwierdzając, że może wyrośnie, dojrzeje, samo się zmieni, albo skreślając zawodnika mówiąc on nie ma charakteru. Niestety tak się nie da. Psychika w sporcie odgrywa bardzo ważną rolę i jest nieodłącznym elementem funkcjonowania każdego człowieka, a więc również sportowca. Często chcielibyśmy wytworzyć w procesie treningowym robota, maszynę do wygrywania, pozbawioną emocji, myśli, strachu. Zapominamy, że mamy do czynienia z człowiekiem takim samym jak my sami. Człowiekiem odczuwającym, przeżywającym, myślącym.
Aby dostrzec istotę tego zagadnienia powinniśmy zdać sobie sprawę z tego, że w treningu sportowym zaczynają uczestniczyć coraz młodsi zawodnicy. Są poddawani presji nauki, wykonywania zadań oraz rywalizacji. Jeśli przegapimy moment wejścia w strukturę sportu i nie pokierujemy odpowiednio rozwojem psychicznym naszej pociechy, stracimy cenny czas, który później coraz trudniej nadrobić.

Młodzi zawodnicy są coraz mniej odporni psychicznie, ma to ogromny wpływ na efektywność wykonywanych przez nich zadań. Powinniśmy przestać porównywać nasze dzieci do nas samych. To zupełnie inne osoby, wychowywane w innych czasach i innych warunkach. Przypomnij sobie swoje beztroskie dzieciństwo, gry i zabawy na szkolnym boisku czy też na podwórku. Przypomnij sobie ile godzin dziennie spędzałeś na spontanicznej aktywności na świeżym powietrzu. Jak uczyłeś się naturalnej rywalizacji grając często bez ładu i składu z każdym kto chciał akurat pograć. To właśnie wtedy, dzięki niczym nie skrępowanym kontaktom z innymi, budowałeś swoją odporność psychiczną.
***
A teraz zadaj sobie pytanie czy coś z twojego dzieciństwa wykonuje twoje dziecko, ile czasu spędza samo (bez klosza, które rodzic rozpościera nad swoją pociechą) na spontanicznej zabawie i grze z innymi ? W dzisiejszych czasach chcemy zorganizować dzieciom ich dzieciństwo, w sposób jak najbardziej bezpieczny, tak aby jak najwięcej się nauczyło, aby w dorosłym życiu osiągnęło sukcesy. Niestety w tej metodzie zapominamy o naturze. O tym, że dziecko jest dzieckiem.
To czas, który otrzymał aby nauczyć się kompetencji społecznych (kontaktów z innymi, umiejętności funkcjonowania w grupie), kreatywnego, samodzielnego myślenia, podejmowania decyzji oraz działań i uczenia się dzięki temu na swoich błędach, wyciągania wniosków i poprawiania tego z czego nie jest zadowolony, uczenia się, że w życiu są wygrane i są porażki. O to chodzi w rozwoju dziecka, w przygotowaniu go do świadomego życia, w którym będzie mogło odnieść sukcesy na miarę swoich możliwości.

Oczywiście już nie powrócimy do czasów, o których pisałem. Teraz żyjemy inaczej, chcemy aby nasze dziecko jak najszybciej wydoroślało, nauczyło się jak najwięcej w jak najkrótszym czasie. Niestety taka postawa często powoduje presję u dziecka, stres i porównywanie się z innymi, co powoduje często obniżenie własnej samooceny.
***
W sporcie aby wykonać zadania na miarę swoich możliwości zawodnik niezależnie od wieku, musi posiadać poczucie własnej skuteczności, pewność, że potrafi i odwagę zaryzykować, ze świadomością, że jeśli się nie uda to nic się wielkiego nie stanie. Wtedy zawodnik jest w stanie wykorzystać to czego nauczył się w procesie treningowym. Dlatego popatrzmy na budowanie człowieka-sportowca całościowo. W treningu sportowym może wyróżnić kilka elementów, które występują w każdym sporcie. Praca nad każdym z tych elementów jest specyficznym treningiem, danych umiejętności. W praktycznie każdej dyscyplinie sportu mamy do czynienia ze sferą technicznego wykonania (Trening Techniki), fizycznych aspektów niezbędnych w dobrym funkcjonowaniu zawodnika (Trening Motoryczny), strategią gry (Trening Taktyki) oraz przygotowaniem psychicznym/umysłowym sportowca do realizacji założonych zadań (Trening Mentalny). Jeśli chcemy aby zawodnik w pełni wykorzystywał swoje umiejętności powinniśmy zadbać o niego kompleksowo, gdyż każda z tych sfer przenika się wzajemnie i ma wpływ na pozostałe. Dlatego sportowiec nigdy nie będzie robotem i bardzo rzadko będzie świetny w każdym z tych elementów. W rozwoju młodego zawodnika trzeba jednak zadbać o każdy szczegół, o to aby na miarę swoich możliwości wykształcił jak najlepiej każdą z wyżej wymienionych sfer. O to chodzi w kompleksowym oddziaływaniu na młodego sportowca.
Mając świetną technikę ale będąc słabo rozwiniętym sprawnościowo nie będę w stanie pokazać swoich walorów i na odwrót.
To samo z taktyką, mogę być świetnym technikiem, znakomicie przygotowanym motorycznie, ale jeśli nie będę rozumiał jak mam się ustawić, dokąd pobiec, nie będę mógł w pełni wykorzystać swoich umiejętności. Myślę, że sfera psychiki zawodnika spaja wszystkie pozostałe, zwłaszcza w trudnych momentach rywalizacji sportowej. Jak powiedziała kiedyś świetna australijska pływaczka Elka Graham „Nie rozumiem dlaczego w czasie codziennych treningów w 90 % skupiamy się na sferze technicznej i motorycznej, a tylko w 10 % na sferze mentalnej, podczas gdy w czasie zawodów to w 90 % psychika odpowiada za wynik końcowy, gdyż na wysokim poziomie już tak niewiele nas różni pod względem przygotowania technicznego i motorycznego”.
Jeśli zawodnik odczuwa stres i nie potrafi sobie z nim poradzić (a niestety z mojego doświadczenia pracy Trenera Mentalnego wynika, że coraz młodsi zawodnicy, którzy powinni bawić się sportem, odczuwają presję i stres, z którymi często nie potrafią sobie poradzić) zaczyna zaburzać swoje elementy techniczne (usztywnienie, napięcie nerwowe), motoryczne (napięcie mięśni), taktyczne (złe spostrzeganie sytuacji, chaos myślowy), oraz umysłowe (problemy z podejmowaniem decyzji, osłabienie koncentracji itd.).

W dzisiejszym, wysoce wyspecjalizowanym sporcie liczą się szczegóły, zadbanie o to aby zawodnik w procesie treningowym od najmłodszych lat był odpowiednio przygotowywany do czekających go wyzwań. Trening Mentalny jest kolejną istotną cegiełką dodaną do tej wielkiej budowy. Nie tylko wspomaga zawodnika w procesie treningowo-startowym ale uczy także wielu aspektów przydatnych w codziennym funkcjonowaniu lub w funkcjonowaniu poza sportem. Tak jak na przestrzeni lat zmieniło się nasze życie, warunki, środowisko, tak też zmienił się sport.
W kolejnym artykule przedstawię jakimi elementami zajmuje się Trening Mentalny, nad czym możemy pracować z zawodnikiem aby podnieść jego poziom wykonania.

Jurgen Klinsmann
Mistrz Świata FIFA World Cup™ - Niemcy

Gdyby metody treningu Coerver® Coaching były dostępne za mojej młodości - z pewnością byłbym lepszym piłkarzem

Jose Morais
Trener asystent Jose Mourinho - Real Madryt

We wczesnych latach nauczania powinniśmy skupić się na technice. Coerver był pierwszym systemem, dzięki któremu zrozumiałem filozofię nauczania techniki gry. Presja znana z meczu dodana jest do wszystkich ćwiczeń. Używam metod Coervera w pracy z moimi zawodnikami.

Vicente del Bosque
UEFA Euro i FIFA World Cup™ Mistrz Świata - trener reprezentacji Hiszpanii

Kursy Coerver Coaching w Realu Madryt były bardzo dobrze przyjęte. Naszym celem jest techniczna doskonałość. Jeżeli zawodnicy nie są świetnie wyszkoleni to na wysokim poziomie gry, niezależnie od taktyki, i tak przegrają.

Partnerzy